Stoomlocomotief 7742 van de Nederlandsche Spoorwegen

Stoomlocomotief op drie assen.

De Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (een voorloper van de Nederlandsche Spoorwegen) stelde vanaf 1905 vierenveertig locomotieven in dienst, bedoeld voor het vervoer van treinen over de lokale spoorwegverbindingen die in het land aanwezig waren. Loc HSM 1046, de latere NS 7742, werd in 1914 door de firma Schwartzkopff in Berlijn geleverd en kwam in 1915 in dienst op de lokaalspoorlijn Hoorn – Medemblik.

Lees verder…

Na omzwervingen in onder andere de Haarlemmermeer (Dat leverde ze toen dan ook de bijnaam “Haarlemmermeertjes” op.) en in Twente , kwam de loc in 1932 terecht in Alkmaar. Daar werd de relatief grote locomotief ingezet voor de stoomtrams naar Bergen aan Zee, maar ook die naar Egmond en Warmenhuizen. In de laatste jaren reed de stoomtram alleen nog in de zomer. Maar toeristische exploitatie hoorde niet bij het NS-bedrijf en in 1955 werd de tramverbinding naar het strand opgeheven.

Het bellen tijdens het rijden door de dorpskern leverden meerdere lokaaltreinen en –trams in ons land in latere jaren de bijnaam ‘Bello’ op. Zo ook die naar Bergen aan Zee. Van de vele ‘Bello’s’ die er in ons land geweest zijn, is loc NS 7742 als enige overgebleven.

Ter herinnering aan ‘Bello’ werd loc NS 7742 namelijk als monument opgesteld in de dorpskern van Bergen. Daar stond de locomotief tot 1978, toen verder behoud een algehele restauratie noodzakelijk maakte. De loc werd geschonken aan de Museumstoomtram, waar de machine tot 1985 werd gerestaureerd en dienstvaardig gemaakt.

Vanwege haar cultuurhistorische waarde heeft loc NS 7742 de hoogste A-status toegekend gekregen binnen de Collectie Nederland. De naam “Bello” werd  door de Museumstoomtram op de loc aangebracht, vanwege de grote bekendheid van deze naam bij het publiek. Bij de laatste grote revisie in 2014 zijn de naamplaten, omwille van de historisch correcte authenticiteit, niet meer teruggeplaatst. Uiteraard blijft de bijnaam ‘Bello’ bij zowel het publiek alsook het personeel stevig verbonden aan locomotief 7742.

Het inmiddels gerestaureerde rijtuig BC423 en de in restauratie zijnde rijtuigen BC425 en BC455 alsmede nog de te restaureren  bagagewagen Dt406 maken ook deel uit van de collectie van de Museumstoomtram. Locomotief 7742 vormt samen met deze voertuigen een authentieke NS-stoomtram.

Slide koptekst
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Klik hier
Specificaties
Cultuurhistorische waarderingA-status,Register Railmonumenten
Kerncollectie?Ja
Bouwjaar1914
Gebouwd doorBerliner Maschinenbau AG vormals L. Schwartzkopff (Duitsland) Fabrieksnummer: 5249
Oorspronkelijke eigenaarsHollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM); Nederlandsche Spoorwegen (NS).
Verworven1978
BedrijfsvaardigJa
Huidige locatieHoorn
Leeg gewicht23,5 ton
Dienstvaardig gewicht28,5 ton
Werk (stoom) druk12 atm (12kg/cm2)
Watervoorraad3,8 m3
Kolen voorraad1 ton
Type stoomverdelingAllan Trick
Trekkracht4220 kgf.*
Grootste snelheid65 km/u

* De afkorting kgf wordt gebruikt om aan te geven, wat het maximale gewicht is, dat vanuit stilstand kan worden verplaatst, gemeten vanaf de trekhaak. Dit getal heeft dus niets te maken met het totale treingewicht. Het heeft alleen waarde als vergelijkingsmiddel voor de verschillende locomotieven

Geschiedenis
1914-1932In dienst als lokaaltreinlocomotief bij de HIJSM, vanaf 1921 NS
1932-1955In dienst op de tramwegen van NS vanuit Alkmaar
1955Buiten dienst gesteld
1960Als monument in het dorp Bergen geplaatst
1978Voor ƒ 1.- verkocht aan Museumstoomtram
1980-1985Na restauratie opnieuw in dienst gesteld met nieuwe ketel.
2014-2015Grote revisie uitgevoerd

ontdek meer

Stoomlocomotief 5 'Enkhuizen'

Stoomlocomotief voor rangeerdiensten op drie assen.

De locomotief is in 1929 gebouwd door de Belgische firma La Meuse in Luik. Het was een standaardlocomotief uit de catalogus van de fabriek, waarvan er vele werden gebouwd.

Lees verder…

Opvallend in het ontwerp waren de lange waterbakken. In Belgie werd dit regelmatig toegepast. De loc werd jarenlang gebruikt om wagens te rangeren op het fabrieksterrein van de Nederlandse Stikstof-Maatschappij te Sluiskil in Zeeuws-Vlaanderen. Hier werd kunstmest gemaakt op basis van stikstof.

In 1972 werd de locomotief opgenomen in de collectie van de Museumstoomtram. Hoewel ze niet bij Nederlandse stoomtramlijnen heeft dienst gedaan, past zij qua grootte en type goed in de collectie. Om dit te accentueren is de locomotief geschilderd in de blauwe kleur, zoals die bij de stoomtramlocomotieven van de Maas- Buurtspoorweg in Noord-Limburg werden toegepast.

De locomotief draagt inmiddels de naam Enkhuizen.

Meerdere trambedrijven gaven locomotieven een naam naar een plaats in de omgeving. De locomotief heeft in 2012 een grote revisie ondergaan, waarbij onder andere de waterbakken zijn vernieuwd en de vlampijpen zijn vervangen. Vanwege haar cultuurhistorische waarde als rangeerlocomotief van Belgische origine die in Nederland heeft gereden, heeft de locomotief een B-status in het nationaal Register Mobiel Erfgoed.

De laatste jaren wordt de locomotief regelmatig uitgeleend aan de Stoomtrein Goes – Borsele 

Specificaties
Cultuurhistorische waarderingB-status,Register Railmonumenten
Kerncollectienee
Bouwjaar1929
Gebouwd doorLa Meuse, Luik (Belgie)Fabrieksnummer: 3252
Oorspronkelijke eigenaarsCie de l’Azote / Nederlandsche StikstofMaatschappij Sluiskil
Verworven1972
BedrijfsvaardigJa
Huidige locatieHoorn 
Leeg gewicht26,5 ton
Dienstvaardig gewicht32 ton
Werk (stoom) druk12 atm
Watervoorraad3,8 m3
Kolen voorraad1 ton
Type stoomverdeling

Walschaert

Trekkracht5028 kgf*
Grootste snelheid35 km/u

* De afkorting kgf wordt gebruikt om aan te geven, wat het maximale gewicht is, dat vanuit stilstand kan worden verplaatst, gemeten vanaf de trekhaak. Dit getal heeft dus niets te maken met het totale treingewicht. Het heeft alleen waarde als vergelijkingsmiddel voor de verschillende locomotieven.

Geschiedenis
1929-1972In dienst bij Stikstoffabriek te Sluiskil
1972Verkocht aan de Museumstoomtram
1991Grote herstelling en ketel vervangen
1999Omgedoopt tot “Enkhuizen”

ontdek meer

Stoomlocomotief 30 'Hoorn'

Stoomlocomotief voor rangeerdiensten op twee assen.

Loc 30 is in 1908 gebouwd door de Duitse fabriek Jung te Jungenthal in opdracht van de Gemeente Rotterdam. De twintig ton zware locomotief kwam op 3 oktober 1908 aan in Rotterdam en ging het rangeer- werk verrichten op het terrein van de gasfabriek aan de Oostzeedijk in Kralingen. Ze was een aanvulling op een levering in 1886 van twee locomotieven aan de gemeente.

Lees verder…

Tussen 1926 en 1967 was onze loc 30 te vinden bij de Keilehaven in de Maasstad. Veel Rotterdammers zullen zich de locomotief overigens niet kunnen herinneren. De werkzaamheden bestonden uit het verplaatsen van wagens met cokes en de terreinen van de gasfabriek waren met hoge muren afgesloten. In 1950 werd ze nog voorzien van een nieuwe ketel van Ducroo en Brauns.

Toch werd de locomotief in de jaren zestig ontdekt door spoorwegliefhebbers en zo gebeurde het dat locomotief 30 met locomotief 18 de eerste locomotief werd, waarmee de voorganger van de Museumstoomtram, de Tramweg stichting, in 1968 voor het eerst toeristische stoomtreinen in ons land ging rijden. Dat gebeurde net als nu nog steeds het geval is op de museumspoorlijn tussen Hoorn en Medemblik. 

In de loop der tijd heeft de locomotief diverse revisies en deelrestauraties ondergaan. Veel vroeger industrielocomotieven kwamen vroeger op stoomtramlijnen terecht, daarom past ze goed in onze collectie. Door haar cultuurhistorische betekenis voor de Collectie Nederland heeft ze de hoogste A-status in het Nationaal Register Railmonumenten.

Specificaties
Cultuurhistorische waarderingA-status,
Register Railmonumenten
KerncollectieJa
Bouwjaar1908
Gebouwd doorArnold Jung, Jungenthal (Duitsland)
Fabrieksnummer: 1268
Oorspronkelijke eigenaarsGemeente Rotterdam Gasbedrijf
Verworven1967
BedrijfsvaardigJa
Huidige locatieHoorn
Leeg gewicht13,5 ton
Dienstvaardig gewicht18 ton
Werk (stoom) druk12 atm (kg/cm2)
Watervoorraad2,5 m3
Kolen voorraad0,7 ton
Type stoomverdelingWalschaert
Trekkracht3335 kgf*
Grootste snelheid30 km/u

* De afkorting kgf wordt gebruikt om aan te geven, wat het maximale gewicht is, dat vanuit stilstand kan worden verplaatst, gemeten vanaf de trekhaak. Dit getal heeft dus niets te maken met het totale treingewicht. Het heeft alleen waarde als vergelijkingsmiddel voor de verschillende locomotieven.

Geschiedenis
1908-1967In dienst bij Gemeente Rotterdam Gasbedrijf
1967Verkocht aan Tramweg Stichting
1968Overgebracht naar Hoorn
1999Omgedoopt tot “Hoorn”
2018Weer in dienst gesteld na grote revisie

ontdek meer

Stoomlocomotief 16 'Medemblik'

Stoomlocomotief voor rangeerdiensten op twee assen.

Deze machine werd in 1943 gebouwd door Arnold Jung in Jungenthal (Duitsland).

Lees verder…

De locomotief werd geleverd aan de Brinker Eisenwerke in Langenhagen bij Hannover. In 1948 verhuisde ze naar de Georgsmarienhütten Eisenbahnen bij Osnabruck. Oorspronkelijk droeg de locomotief het nummer 14, later werd dit 16. Bij beide bedrijven is ze als rangeerlocomotief op fabrieksterreinen ingezet.

Nog in 1974 is de vuurkist van de locomotief vervangen. Bij de restauratie in Hoorn is de rest van de ketel vernieuwd. Het uiterlijk van loc 16 is bij de restauratie grondig aangepast, zodat de machine meer past bij de locomotieven die vroeger bij de Nederlandse lokaalspoor- en tramwegbedrijven dienst deden. De voorname rode kleur staat in schril contrast tot het groen, waarmee de loc in Duitsland was getooid.

Tussen 2018 en 2021 is locomotief 16 in bruikleen ingezet de Museum Buurt Spoorweg in Haaksbergen.

Specificaties
Cultuurhistorische waarderingNiet van toepassing
KerncollectieNee
Bouwjaar1943
Gebouwd doorArnold Jung, Jungenthal (Duitsland)
Fabrieksnummer: 9846
Oorspronkelijke eigenaarsBrinker Eisenwerke Langenhagen;
Georgmariënhütten Eisenbahn
Verworven1978
BedrijfsvaardigJa
Huidige locatieHoorn
Leeg gewicht17,6 ton
Dienstvaardig gewicht23,5 ton
Werk (stoom) druk12 atm
Watervoorraad2,5 m3
Kolen voorraad0,8 ton
Type stoomverdelingWalschaert
Trekkracht3770 kgf*
Grootste snelheid40 km/u

* De afkorting kgf wordt gebruikt om aan te geven, wat het maximale gewicht is, dat vanuit stilstand kan worden verplaatst, gemeten vanaf de trekhaak. Dit getal heeft dus niets te maken met het totale treingewicht. Het heeft alleen waarde als vergelijkingsmiddel voor de verschillende locomotieven.

Geschiedenis
1943-1948In dienst bij Brinker Eisenwerke Langenhagen
1948-1978In dienst bij Georgmariënhütten Eisenbahn
1978Verkocht aan SHM
1980-1983Grote herstelling, waarbij deels nieuwe ketel is geplaatst
1999Omgedoopt tot “Medemblik”

ontdek meer

Uitstappen alstublieft

In 2020 organiseren wij het themajaar ‘Uitstappen alstublieft’ rond de gebouwen langs onze meest compleet bewaard gebleven museumspoorlijn in ons land.
De lokaalspoorweg Hoorn-Medemblik werd in 1887 geopend. De gehele spoorweg inclusief een aantal van de oorspronkelijke (stations)gebouwen werd museaal behouden en is als zodanig in gebruik gebleven tot de dag van vandaag. Gedurende het jaar krijgen de gebouwen langs 20 kilometer museumspoor volop aandacht.
In het themajaar worden diverse projecten rond de gebouwen en de omgeving ervan uitgevoerd.

In januari 2020 is de Museumstoomtram formeel de eigenaar geworden van het voormalige stationsgebouw van Abbekerk-Lambertschaag. Het uit 1887 daterende gebouw is de laatste van de oorspronkelijke stationsgebouwen die het museum heeft kunnen verwerven. Het gebouw werd dertien jaar geleden gekocht door de gemeente Medemblik, om er een toeristisch museale functie aan te kunnen geven. Dit lijkt na de overdracht aan ons museum te kunnen gaan gebeuren, al zal het pand in eerste instantie als woonhuis worden ingericht en worden verhuurd aan medewerkers van het museum.
Om het gebouw als station te kunnen restaureren zal te zijner tijd een restauratieplan worden opgesteld, samenhangend met een monumentale status voor het pand.
De ligging precies halverwege de spoorlijn in een open landschap, maar wel met een snelwegafrit vlakbij is toeristisch gezien in ieder geval strategisch te noemen.

In de komende periode wordt gewerkt aan de uitbreiding en restauratie van het oorspronkelijke werkplaatsgebouw te Hoorn uit 1929 en de inrichting van het stationsgebied te Medemblik.

Naast het station van Abbekerk-Lambertschaag en de werkplaats te Hoorn zijn de oorspronkelijke stations van Wognum-Nibbixwoud, Twisk, Opperdoes en Medemblik al geheel gerestaureerd als station en woonhuis. Op deze website vindt u via de pagina’s Te doen en te zien / Collectie / Stations en Gebouwen nadere informatie.

Tijdens de stoomtramritten die u in de komende tijd bij ons kunt maken, krijgt u van ons de geheel vernieuwde Stoomsafari, zodat je de oorspronkelijke gebouwen tijdens de Tijdreis kunt ontdekken.

Dickens Expres

Vrijdagavond 11 december

De gaslantaarns op het tramstation in Hoorn zijn aangestoken. Stoom uit de locomotief maakt de rijtuigen heerlijk warm. Een sfeervolle Tijdreis per stoomtram naar Dickensdag in Medemblik gaat vertrekken.

Aan het einde van de middag rijden we in ruim een uur van Hoorn naar Medemblik. Op de Kerstmarkt in het historische centrum van Medemblik lopen ruim 150 figuranten, muzikanten en koorleden in Dickensstijl rond. 

U krijgt een plattegrond waarop de activiteiten in Medemblik zijn aangegeven.

Een aantal restaurants in Medemblik serveert vanavond een speciaal Dickens Menu. Wilt u hier gebruik van maken dan is het raadzaam om bij een van de deelnemende restaurants te reserveren. Let op: het Dickensmenu is NIET inbegrepen bij de Dickens Expres en de capaciteit in de restaurants is beperkt, dus reserveer snel! Bovendien is op de Dickensmarkt, op en in de tram een hapje en een drankje verkrijgbaar. Informatie Dickensdag Medemblik. 

Na het bezoek aan Medemblik brengt de stoomtram u halverwege de avond weer terug naar Hoorn.

 

Stoomtram 1900

Ons gloednieuwe middagprogramma. Een reisgids neemt je mee op ontdekkingstocht naar de levende geschiedenis van het vervoer van meer dan 100 jaar geleden. Stap op en ontdek alles over de stoomtram in Nederland!

Programma
Tijdens Stoomtram 1900 word je begeleid door een speciale reisgids. Eerst ga je uitgebreid op ontdekkingstocht over het museumterrein van de Museumstoomtram in Hoorn. De seinhuiswachter heet je welkom in het seinhuis en vertelt je alles over de werking ervan. In het mooie houten tramstation loop je letterlijk langs de tijdlijn en in het Bello Atelier bouw je je eigen tram voor Bello. Als je alles hebt gezien, stap je op de tram voor een korte rit met de meer dan 100 jaar oude stoomtram. Die brengt je naar plattelandsstation Wognum, dat gebouwd is in 1887. De goederen worden hier ingeladen en historische ontmoetingen brengen je meer dan 100 jaar terug in de tijd. Je kunt zelf meedoen!
Na een half uur is het tijd om terug te reizen naar Hoorn. Neem voor vertrek nog even een kijkje bij het kolenvuur van de locomotief! Het programma van Stoomtram 1900 duurt ongeveer 2,5 uur.

Wanneer rijdt Stoomtram 1900?
De Stoomtram 1900 rijdt iedere dinsdag-, woensdag- en donderdagmiddag in augustus.
Start van het programma in Hoorn: 12:40 uur en 14:40 uur
Vertrektijd vanaf tramstation Hoorn: 13:30 uur en 15:30 uur 

Lees verder…

Tarieven

  • Volwassene: € 12,05
  • Kind 4-12 jaar: € 8,90
  • Peuter t/m 3 jaar: gratis
  • Museumkaart: gratis
  • BGL VIP-kaart: gratis

Groepen vanaf 12 personen reizen met korting. Hiervoor moet je reserveren. Dit doe je via info@stoomtram.nl Liever bellen? Dat kan ook: tel. 0229-255 255.

Algemeen

  • Tickets: verkrijgbaar aan het loket bij de Museumstoomtram of online via de webshop.
  • Horeca: op de stations
  • Toiletten: op de stations
  • Parkeren: voldoende (betaalde) parkeergelegenheid op het P+R Hoorn / NS-station Hoorn.
  • Kinderwagens en buggy’s kunnen worden meegenomen in de stoomtram.

Ontdek meer