Stoomlocomotief 6513 van de Nederlandsche Spoorwegen (NS)

 

Stoomlocomotief op twee assen

Deze locomotief werd in 1976 aan de Museumstoomtram aangeboden door de Duitse Museumbahn Aschaffenburg. Het ging hier om de 14 ton „lichte" locomotief „Neuhoffnungshutte II" van de staalfabriek Haas & Sohn te Sinn bij Siegen, waarvoor reeds een jaar eerder door de Museumstoomtram een poging tot aankoop was gedaan.

De loc (Neuhoffnungshutte II) behoorde tot het standaardtype 'Victor', waarvan de firma Hohenzollern er in die jaren vele bouwde. Zo uit de catalogus dus! De machine werd in 1887 door Hohenzollern gebouwd en stamt uit een serie lichte loco­motieven waarvan er in de jaren 1880, 1881 en 1889 bij deze fabriek drie voor de Staatsspoorwegen in ons land werden gebouwd.

Deze drie machi­nes worden later nog door 9 soortgelijke locomotieven, gebouwd in eigen beheer in de werkplaats Tilburg aangevuld (serie 601-612, na de fusie van 1921 omgenummerd in NS 6501-6512).

 

Stoomtramdiensten

Naast rangeerdiensten werden ze vanaf 1914 ook voor stoomtramdiensten gebruikt; daartoe werd o.m. ook een middenbuffer aangebracht en verrichtten als zodanig diensten op de SS tramlijnen Ede-Wageningen en Gouda­ – Schoonhoven met tramrijtuigen van types, waarvan de SHM er inmiddels ook enkele heeft verworven, de BC423 en BC 425 (NTM/NS BC87/BC455). In de 20-er jaren deed een aantal dienst op de lijnen van de Nederlandsche Tramweg Mij. in Friesland, waar ze personen- en goederen­trams trokken. (zie ook C205/BC87)

 

Goederenwagens van de NTM

De Museumstoomtram is tevens in het bezit van een aantal goederenwagens van de NTM, zodat bij gereedkomen ook goederen trams kunnen worden samengesteld zoals die tot in de jaren ’20 in Friesland te zien waren.

 

Museumstoomtram nieuwe eigenaar

Alle 12 machines zijn in de jaren ’30 van de vorige eeuw gesloopt (de laatste in 1937). Dit locomotieftype heeft een karakteristiek uiterlijk met buitenliggende stoomtoevoerpijpen, een vrij zeldzame con­structie. Wij vonden de machine in histo­risch opzicht zo interessant, dat ze gekocht werd.

Hoewel ze op 20 november 1977 voor de leiding van de Museumstoomtram onder stoom werd gebracht, bleek dat de begrippen dienstvaardig tussen de Aschaffenburgse railvrienden en die van de mensen van de Museumstoomtram wel wat uit elkaar liggen, ter­wijl voorts een 90 jaar oude ketel in ons land niet meer als dienstvaardig wordt be­schouwd. In 1980 is bij Hagoort in Tilburg een nieuwe gelaste ketel en stalen vuurkist vervaardigd, iets dat mogelijk is geworden door een subsidie uit de werkgelegenheidspot van het ministerie van Sociale Zaken.

In 2006 is een kleine “dedicated” groep vrijwilligers begonnen met de definitieve restauratie van deze locomotief. Inmiddels is de loc. dankzij “crowdfunding” volledig gefinancierd (euro 220.000,-) en is de locomotief volledig dienstvaardig gerestaureerd en gereconstrueerd.

De locomotief is verder, om uiteindelijk conform de conditie ten tijde van haar zusters’ dienstuitvoering in de jaren ’20 aan het railverkeer te kunnen deelnemen, voorzien van met de hand geslagen messing sierranden om ketel en vuurkist en het mangat op de ketel (koperslagerwerk dus). Ze zal na gereedkomen één van de oudste rijvaardige stoomlocomotie­ven van Europa zijn, gebouwd in het ope­ningsjaar van de lijn Hoorn-Medemblik!

 

Oudste rijdende locomotief in Nederland

Na afronding van de restauratie in 2017 is locomotief NS 6513 dan, met nieuw tram stoot- en trek­werk,  ook de oudste nog rijdende locomotief in Nederland. De loc is geschilderd in de kleuren van de Staatsspoorwegen, in de uitvoering zoals de loc er als SS 613 zou hebben uitgezien ten tijde van de fusie tussen SS en HSM, als gevolg waarvan vernummering tot NS 6513 volgde, een “nakomertje” op de reeks dus. Tenslotte verdient nog vermelding dat deze locomotief, net als alle andere gerestaureerde machines voorzien is van ketelisolatie en dat bij de fabrikage van de onderdelen, waarvoor dat mogelijk is (gietwerk), in sommige gevallen gebruikt is gemaakt van moderne technieken (3D printen). Één en ander zal naar verwachting óók voor deze machine een beter rendement op kolengebruik opleveren. 

Klik HIER voor het restauratieverslag.

 

Geschiedenis

1888-1973 In dienst als rangeerlocomotief bij de firma W. Ernst Haas und Sohn in Sinn/Dillkreis.
1973-1977 Opgenomen in de collectie van de Museumsbahn Aschaffenburg.
1978 Overgebracht naar de Museumstoomtram te Hoorn.
2007-2017 Restauratie bij de Museumstoomtram.

Specificaties

Cultuurhistorische waardering Geen (oorspronkelijk een Duitse locomotief)
Kerncollectie? Nee
Bouwjaar 1887
Gebouwd door Hohenzollern (Duitsland) Fabrieksnummer: 413
Oorspronkelijke eigenaars firma W. Ernst Haas und Sohn in Sinn/Dillkreis
Verworven 1978
Staat van het object Gerestaureerd; dienstvaardig
Huidige locatie Hoorn (werkplaats)
Gewicht (leeg) 12,7 ton
Dienstvaardig gewicht 15,5 ton
Werk (stoom) druk 12 atm. (kg/cm2)
Type stoomverdeling Allan
Stoommachine 2 buitenliggende cilinders
Slaglengte: 400 mm
Middellijn: 280 mm
Ketel Totaal verwarmd oppervlak: 28,5 m2
Roosteroppervlak: 0,5 m2
Geen oververhitter
Trekkracht 2430 kgf.
Max. snelheid 45 kilometer per uur.